Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η Κριτική μου " Οι απαράφθορες " Στέλιος Χαλκίτης - Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

 


«Καμιά φορά η ιστορία ορισμένων ανθρώπων είναι βαρύτερη από την ιστορία του τόπου τους. Τότε η ιστορία τους παραμένει απαράφθορη στον χρόνο. Αυτό το «απαράφθορη» σημαίνει όχι μόνο να μείνει ανεξίτηλη, υπό την έννοια της ενδοκοσμικής αθανασίας, αλλά να μην περιβληθεί με υπερβολές, να μην αποκρυβούν στοιχεία, να μην υποστεί παραμόρφωση.»

Είναι η πρώτη φορά που διαβάζω βιβλίο του Στέλιου Χαλκίτη και η αλήθεια είναι πως εντυπωσιάστηκα. Τόσο από τον πλουραλισμό της γραφής, όσο και από την αναπάντεχη εξέλιξη της ιστορίας που ακολουθεί έναν ιδιαίτερο και ξεχωριστό δικό της τρόπο για να σε αναγκάσει να εισχωρήσεις στην ουσία της. 

Η Δαυίνα Δελμούζου Ψυχίατρος σε κέντρο αποκατάστασης ατόμων με ψυχικές ασθένειες γνωρίζει και ερωτεύεται τον νεαρό τρόφιμο Ρωμανό Δοξιάδη. Η διαφορά ηλικίας μεγάλη και εμφανής φέρνει στην επιφάνεια όλα εκείνα τα στοιχεία που εγκλωβίζουν αλλά και αποενοχοποιούν τον έρωτα και δίνουν το πραγματικό στίγμα των ανθρώπινων σχέσεων. Τα κατάλοιπα των βιωμάτων καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν και τον αντίκτυπο που έχουν γενικότερα οι σχέσεις απέναντι στους ανθρώπους κριτές κάθε ηλικίας και κάθε κοινωνίας. 

Ο Ρωμανός ψάχνει εναγωνίως τον άνθρωπο που εκτός από αγάπη θα του προσφέρει την υποστήριξη και την προστασία. Η Δαυίνα που διατηρεί μια ελλειμματική σχέση με την ζωή και τον έρωτα σε μια κόντρα με τον εαυτό της θα τολμήσει να ζήσει το κοινωνικώς ανάρμοστο. 

Η επίσκεψη τους για διακοπές στο νησί της Καλύμνου θα φέρει πολλές ανακατατάξεις και πολλές νέες γνωριμίες και συγκλονιστικές εμπειρίες. Ειδικά η επαφή της Δαυίνας με τις κρυφές γυναίκες της Καλύμνου. Μιας αδερφότητας που κρύβει στα άδυτα της πολλά μυστικά και πολύ γνώση, θα μας φέρει μπροστά στον μαγικό κόσμο της φιλοσοφίας και της πραγματικής αξίας της ζωής.

Με έναν εξαιρετικό χειρισμό της γλώσσας. Με έναν καταπληκτικό χρωματισμό των συναισθημάτων. Με έναν ευέλικτο χειρισμό των σκέψεων και των συμπερασμάτων κάνουμε βουτιά στα βαθύτερα ένστικτα της ανθρώπινης ψυχής που ορίζεται από τον έρωτα, την ζήλια, την ψυχική φθορά, τον θάνατο αλλά και την Ανάσταση της Ψυχής και του νου μέσα από την αναψηλάφηση και την αναθεώρηση σκέψεων και πρακτικών που όριζαν τον πρότερο βίο μας. 

Ο πολύπλευρος τρόπος γραφής και πλοκής, που ανοίγει τις πραγματικές προθέσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς, που κρύβονται πίσω από επιθετικές αντιδράσεις. Πίσω από την σιωπή και την αδράνεια. Γιατί στην φύση των ανθρώπων είναι η διαρκής άμυνα για να προστατεύσουν τα δήθεν κεκτημένα τους και τις καλά κρυμμένες προκαταλήψεις τους. Και με επίθεση να καλύψουν τους φόβους και τις ενοχές τους. Πάντα θα υπάρχει η λογική φωνή, αυτή που θα καλύπτει με την υπόκωφη ηρεμία της όλες τις άστοχες προφάσεις και δικαιολογίες για να προχωρήσεις σε κάτι που το θέλεις πολύ.

"Αχ κόρη μου τα χρόνια που έχεις μπροστά σου, είναι πιο λίγα απο τα χρόνια που έζησες. Ζήσε όμορφα. Να στο πω να το ξέρεις. Είναι φορές στην ζωή του ανθρώπου που του δίνεται η ευκαιρία να αλλάξει τον κόσμο, όχι όλον τον κόσμο. Μια σταλιά ίσως γύρω του. Σαν να κρατά το μαγικό ραβδί και με αυτό να μοιράζει ευτυχία, χαρά, γέλιο και όλα τα όμορφα πράγματα. Και όμως παιδί μου, τις περισσότερες φορές λυγίζει τα γόνατα και φοβισμένος παρατάει κάτω στο χώμα το ραβδί. Και άμα το πετάξεις κάτω πάει πέταξε η ευκαιρία σου. Γιατί πια γιατί να ξαναπιάσεις το ραβδί αφού και πάλι στο χώμα θα το παρατήσεις." 

Παράλληλα με τις φιλοσοφικές αναζητήσεις ο συγγραφέας μας παρουσιάζει τις έννοιες της φιλοξενίας. Τα ήθη και τα έθιμα του νησιού. Την θαλάσσια ιστορία του τόπου με τους σπουδαίους σφουγγαράδες. Την νοσταλγία της ξενιτιάς και των γονιών που έχουν τα παιδιά τους στα ξένα. Με μικρά παραρτήματα στις ζωές κάποιων ηρώων παρατηρούμε και τα κακέκτυπα μιας κλειστής κοινωνίας που διαμορφώνει και συρρικνώνει προσωπικότητες. Που κλείνει τα μάτια και απαλλάσσεται από τα προβλήματα θάβοντας τα κάτω από το χαλί μιας δήθεν ψυχικής ασθένειας. 

Το κλειδί της ιστορίας είναι μια παιδική κούκλα που περιφέρει ένα μυστικό. Είναι μπλόφα; Είναι αντιπερισπασμός ή είναι όλες οι κρυμμένες αλήθειες που κουβαλάει ο άνθρωπος από την παιδική του ηλικία μέχρι τον θάνατο του; Είναι όλα εκείνα τα μικρά ή μεγάλα του μυστικά; Οι προσδοκίες του και οι φρούδες ελπίδες του; Σε ρόλο μπαλαντέρ οι έννοιες και οι στόχοι αυτής της παρουσίας εναλλάσσονται δημιουργώντας διαρκώς φέρνοντας νέα δεδομένα στην ιστορία αυτή. Γιατί τίποτα και κανείς δεν είναι αυτό που φαίνεται. Είναι απλά το μέσα και το έξω των όσων λέμε και των όσων σκεφτόμαστε αλλά ποτέ δεν τολμάμε να τα κάνουμε πράξεις ή λόγια. Η Παιδική κούκλα είναι στην ουσία το κόλπο για την αποκάλυψη μυστικών και την ανάλυση συμπεριφορών διαταραγμένων ή όχι. Με μια αποστομωτική ειλικρίνεια ο συγγραφέας βγάζει στο φως όλα τα καλά κρυμμένα μυστικά της ψυχής και του καταπιεσμένου πολλές φορές νου. 

Αντίστοιχα οι κρυφές γυναίκες της Καλύμνου, αντιπροσωπεύουν αξίες που σήμερα τείνουν να εκλείψουν. Αξίες όπως η αξιοπρέπεια, η περηφάνεια, η δικαιοσύνη. Αυτές οι γυναίκες θέτουν ερωτήματα και δίνουν απαντήσεις προκαλώντας το θυμικό μας, αλλά και την συνείδηση μας.

"Θα αφαιρούσες ποτέ την ζωή ενός ανθρώπου, για να σώσεις περισσότερους;"

 Οι κρυφές γυναίκες συμβολίζουν τα κρυφά μας συναισθήματα. Αλλά και τις απαράφθορες πράξεις μας. Αυτές που μένουν ανεξίτηλες και είναι καθορισμένες να διδάσκουν γίνοντας σύμβολα και πράξεις προς μίμηση. Που μένουν διαχρονικές και αποτελούν έναν φάρο φωτεινό για τις επόμενες γενιές. Κρύβουν τα καλά κρυμμένα απωθημένα μας και τα θαμμένα θέλγητρα μας, αυτά που πρέπει πάση θυσία να τα βγάλουμε προς τα έξω αν θέλουμε πραγματικά να φανερωθεί ο αληθινός μας εαυτός. Γιατί το σύνολο της προσωπικότητας μας φτιάχνεται από μικρά ή μεγάλα κομμάτια παζλ. Αν αφαιρέσεις μερικά ή προσθέσεις κάποια άλλα θα έχεις στην ουσία δημιουργήσει κάποιον άλλον άνθρωπο αυτόν που μένει στην επιφάνεια αλλά κρύβεται και στην αφάνεια του ίδιου του μεταλλαγμένου του εαυτού. 

Οι κρυφές γυναίκες της Καλύμνου μας παρουσιάζουν ένα διαδραστικό σύστημα ζωής ισορροπημένο και γεωμετρημένο βάζοντας μέτρο σε κάθε παραλογισμό και σε κάθε υπερβολή. Πόσο εφικτό είναι να ζήσουμε την ζωή μας με μέτρο όταν η ζωή μας καλεί να την ζήσουμε ξέφρενα; 

Βαθειά φιλοσοφικό και ψυχαναλυτικό. Διεισδυτικό και τολμηρό. Φτάνει στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής και διανύοντας τον ψυχικό βυθό φτάνει στον πάτο της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης. Ο Φθόνος, ο φόβος. Η εξουσία, η δόξα. Συναισθήματα παραπλανητικά που όμως μας εξουσιάζουν καθολικά διαφθείροντας κάθε ίχνος της αληθινής ροπής μας. Ενώ η επιστήμη προχωρά μέσα από τα ανθρώπινα επιτεύγματα, έχουμε μείνει στάσιμοι στα μίση στις κακίες μας. Τον ρατσισμό μας και στην απληστία μας. Έχουμε γίνει ένα παρανάλωμα της απληστίας μας και της αυτοπροβολής μας. Και ενώ τελικά η επιστήμη έχει κάνει την ζωή μας ευκολότερη δεν έχει καταφέρει να την κάνει καλύτερη. 

Η τάση μας να εξουσιάζουμε τους άλλους μας έχει κάνει εμμονικούς. Η μεγαλομανία, η επίδειξη του πλούτου. Η ανάγκη μας να δείχνουμε κάτι άλλο από αυτό που είμαστε μας κάνει να χάνουμε το καλύτερο κομμάτι της ζωής μας. Και όμως αν πετάξουμε από πάνω μας την επίπλαστη εικόνα μας και τον φτιασιδωμένο χαρακτήρα μας, θα είμαστε πολύ καλύτερα. Ο καλύτερος εαυτός μας είναι μόνο ο αληθινός εαυτός μας γιατί αυτός είναι ο αυθόρμητος και ο πηγαίος. 

Ένα βιβλίο διαλεκτικού διαλογισμού. Ένα βιβλίο που ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα του δυστοπικού μας κόσμου και ανάμεσα στην ελπίδα μιας νέας και απαράφθορης τελειώσης. Μπλέκει το όνειρο με την πραγματικότητα, Και την αλήθεια με την φαντασία μέσα σε έναν ξεκούρδιστο χρόνο για να μπορέσει να μας φέρει μπροστά σε αλήθειες διαχρονικές και αξίες απαράφθορες. 



Ένα μυθιστόρημα γεμάτο αναζήτηση επάνω στην ανθρώπινη φύση, στα ελαττώματα της. αλλά και στα προτερήματα της. Εξαιρετικό βιβλίο από αυτά που ο εκπληκτικός χειρισμός της Ελληνικής Γλώσσας γίνεται ο Πολιορκητικός Κριός που σπάει σκέψεις και συναισθήματα. Που δίνει ουσία στις περιγραφές φανερώνοντας τις κρυφές αλήθειες και τα βαθιά ριζωμένα ένστικτα των ανθρώπων. Βαθιά ψυχαναλυτικό με ωριμότητα παρουσιάζει όλες τις ανθρώπινες αδυναμίες και τις επάρσεις που κρύβουν τα καλά κρυμμένα συμπλέγματα εγωισμού και ανασφάλειας. Με φόντο το νησί της Καλύμνου βγαίνει στο φως μια αληθινή - προσποιητή ιστορία με όλες τις τις θλιβερές προεκτάσεις της και τις ολέθριες συνέπειες της.

Το βιβλίο Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΙΑΝΟΣ



 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΚΛΗΡΩΣΗ 25/5 "ΣΜΑΡΑΓΔΕΝΙΑ ΝΕΡΑ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑ ΜΑΝΗ

Κλήρωση 25 Μαϊου για ένα αντίτυπο του Βιβλίου "Σμαραγδένια νερά τα μάτια της" της Μαρίας Μανή   1. Μπείτε στην ομάδα μας: ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΙΟ ΘΑ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΩ και στην ΑΝΑΡΤΗΣΗ 2. Δείτε το βίντεο ΒΙΝΤΕΟ ΒΙΒΛΙΟΥ και απαντήστε στην ερώτηση σε ποιό νησί μεγαλώνει η Φαίδρα η Πρωταγωνίστρια του βιβλίου; (Σαν σχόλιο κάτω απο την ανάρτηση του διαγωνισμού) 3. Κοινοποιείστε την δημοσίευση ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Η Μαρία Μανή είναι επτανησιακής καταγωγής, από το χωριό Επίσκεψη της Κέρκυρας. Σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων, αλλά ποτέ δεν είχε διάθεση να ασχοληθεί. Η καλλιτεχνική της φύση, την οδήγησε στη βασίλισσα της Αδριατικής, στην «Γαληνότατή» Βενετία. Σπούδασε διακόσμηση εσωτερικού χώρου και παράλληλα εκπαιδεύτηκε στην κατασκευή αυθεντικών βενετσιάνικων μασκών από carta pesta. Διατηρεί εδώ και χρόνια, εργαστήριο κατασκευής βενετσιάνικων μασκών καθώς και κουστουμιών εποχής. Η ίδια θεωρείται το μοναδικό άτομο στην Ελλάδα που ασχολείται με το συγκεκριμένο αντικείμενο (τεχνική όπως ...

Η Κριτική μου για το " Όλο το Φως που δεν μπορούμε να δούμε " Άντονυ Ντορ

Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου Με δυο παράλληλες ιστορίες αυτή της Μαρί Λορ Λεμπλάν, ενός τυφλού κοριτσιού από την Γαλλία. Και αυτή του Βέρνερ Πφέννιχ ενός ορφανού αγοριού από την Γερμανία μαθαίνουμε με έναν εξαιρετικά διαφορετικό τρόπο το φως και το σκοτάδι του πολέμου. Το φως και το σκοτάδι της Ψυχής των ανθρώπων. Η Μαρί Λορ έχει μάθει να ζεί στο σκοτάδι απο πολύ μικρή ηλικία, ζει με τον πατέρα της ο οποίος είναι κλειθροποιός στο μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Παρίσι. Μαθαίνει να ζει και να κινείται μέσα στην γειτονία που κατοικεί απομνημονεύοντας την διαδρομή που βασίζεται σε μια μακέτα που έχει κατασκευάσει ο πατέρας της και αποτελεί πανομοιότυπη απομίμηση και της παραμικρής λεπτομέρειας της γειτονίας. Ψηλαφώντας και απομνημονεύοντας τις λεπτομέρειες μπορεί να βαδίζει μέσα στα στενά σαν ένας φυσιολογικός άνθρωπος. Να εξερευνά, να φαντάζεται και να ονειρεύεται.  Όταν όμως οι Γερμανοί καταλαμβάνουν το Παρίσι πατέρας και κόρη αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πόλη τους και...

Old Soul Γιώργος Καστέλης Κριτική μου -Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

  Old Soul Γιώργος Καστέλλης, ένα μυθιστόρημα τόσο εντυπωσιακό και διαφορετικό. Με έκανε να το ξεχωρίσω την χρονιά που μας πέρασε. Κάθε βιβλίο έχει την δυνατότητα να επηρεάσει τον αναγνώστη με διαφορετικό τρόπο. Μερικά βιβλία προκαλούν έντονα συναισθήματα. Έκπληξη και ενθουσιασμό, φόβο, λύπη, θυμό. Πέρα από τα συναισθήματα όμως που αλλάζουν από το κείμενο ή την ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία του κάθε συγγραφέα αυτό που αποτελεί το κοινό σημείο όλων των βιβλίων που περνάνε από τα χέρια μας, είναι το κυρίαρχο μήνυμα ή θέμα. Ορισμένα βιβλία δημιουργούν βαθιά ερωτήματα, που μας προκαλούν να δούμε αλλιώς τη ζωή και τον τρόπο που την αντιλαμβανόμαστε. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι το Old soul του Γιώργου Καστέλλη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή. Ένα βιβλίο που αγγίζει το συναίσθημα και κεντρίζει την φαντασία από την πρώτη ως την τελευταία του σελίδα. Η Μετενσάρκωση υπήρξε η πάγια διδασκαλία των Αρχαίων Μυστηρίων όλων των χωρών. Πάντα προκαλούσε ενδιαφέρον και πάντα θα προκαλεί: η φυσική, ψυχική ...