Η Κριτική μου " Αμέλια " Γιούλα Κωνσταντοπούλου - Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

ΑΜΕΛΙΑ ΓΙΟΥΛΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

Πάντα με συγκινούσαν και με έλκυαν οι ιστορίες που έχουν να κάνουν με την Κωνσταντινούπολη, ίσως γιατί αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του Ελληνισμού που μεγαλούργησε, αλλά και εκδιώχθηκε. Που άνθησε, αλλά και μαράθηκε από τις πολιτικές συγκυρίες αλλά και τις έχθρητες που δίχασαν και διχάζουν δυο λαούς. Το μόνο σίγουρο είναι πως οι Έλληνες της Πόλης άφησαν το δικό τους σημάδι με έναν ανεξίτηλο και μοναδικό τρόπο και αυτόν τον μοναδικό τρόπο ιχνηλατεί η συγγραφέας μέσα από τις μνήμες της Κεντρικής της ηρωίδας της Αμέλιας. Οι μνήμες των Ρωμιών της Πόλης γίνονται το ορμητήριο και το εφαλτήριο μιας αφήγησης που έχει μια προσωπική και ιδιαίτερη υπογραφή της συγγραφέως. Καταφέρνει με το να βάζει τα ιστορικά γεγονότα παράλληλα με την αφήγηση της ζωής της κεντρικής ηρωίδας να μας παρουσιάσει ένα μυθιστόρημα μεστό και συγκινητικό που κεντρίζει την μνήμη και ακυρώνει την λήθη. Που αναβιώνει τον Πολιτισμό, τις αξίες και ενώνει με μια αόρατη κλωστή το Παρελθόν με το Παρόν. 

Το μυθιστόρημα είναι η εξιστόρηση της ζωής της Αμέλιας, λίγο πριν εκείνη φύγει απο την ζωή. Είναι ένας χείμαρρος αφήγησης στην πνευματική της εγγονή. Μια κατάθεση ψυχής για τα όσα ανατρεπτικά έζησε στα μισογεμάτα χρόνια της ζωή της. Γιατί αυτά που έζησε ήταν και ανατρεπτικά και μισογεμάτα. Οι εξελίξεις της ζωής πολλές φορές υπερβαίνουν τα θέλω, ξεπερνούν κάθε επιθυμία και κάθε πρόθεση. Ανατρέπουν κάθε φυσική διαδρομή και παρεκτρέπουν κάθε φυσική ροή στα σχέδια των ανθρώπων. Η Αμέλια λοιπόν ανατρεπτικά θα έρθει αντιμέτωπη με την πρόκληση του Έρωτα. Ο Ουμπέρτο θα μπει στην ζωή της απρόσμενα και ονειρικά. Ανατρεπτικά όμως θα βιώσει την συντριβή της προδοσίας και της εκδίκησης. Οδυνηρά θα βιώσει την θλίψη που όμως θα χαλυβδώσει τον χαρακτήρα της και θα τον ανασυγκροτήσει σε μια άλλη νέα πορεία. Εκτός από τον έρωτα και την προδοσία, την εκδίκηση και το μίσος, θα βιώσει και την φιλία τον έτερο ισχυρό δεσμό που μπορεί να ισορροπήσει μοναδικά τα συναισθήματα και τα βιώματα μιας ζωής. 

Ξεκινώντας από την Κωνσταντινούπολη και την Κοσμοπολίτικη ζωή της Πόλης, με τις εξαιρετικές περιγραφές της ξεχωριστής ατμόσφαιρας. Θα συνεχίσουμε το οδοιπορικό στην Γαλλία και από εκεί στην Αθήνα. Η κάθε στάση της Αμέλιας σε αυτά τα σημεία σταθμούς της ζωής της σηματοδοτεί και κάποιο στάδιο της ενήλικης ζωής της. Δοκιμάζεται και ωριμάζει μέσα από τις ιδιαίτερες συνθήκες της ζωής της. Μέσα απο τα χαστούκια αλλά και μέσα από την δικιά της προσωπική αναγέννηση. Συγχώρεση Λύτρωση, Αναθεώρηση συναισθημάτων και επαναπροσδιορισμό γεγονότων που δημιουργούν έναν καμβά εμπειριών που γίνεται ο συνδετικός κρίκος μιας ζωής που προχωρά επάνω στα παθήματα και στα μαθήματα. Για να δώσει μια άλλη αξία σε κάθε πράξη και σε κάθε ανάμνηση. Το κάθε τι που βιώνουμε στην ζωή μας έχει δυο διαφορετικές όψεις. Την όψη που βλέπουμε ή που θέλουμε να δούμε και την όψη που τελικά παίρνουν τα πράγματα όταν τα δούμε με μια άλλη οπτική ωριμότητα. 

Το βιβλίο επικεντρώνεται στην κεντρική του ηρωίδα αναδεικνύοντας με στόμφο όλον τον πλούσιο και σταθερό χαρακτήρα με τα έντονα και δυναμικά χαρακτηριστικά. Ήθος, πείσμα, επιμονή και υπομονή. Μεγαλοσύνη και ευπρέπεια. Η Αμέλια είναι το είδος της γυναίκας που διαφοροποιείται, που διεκδικεί, που αποστασιοποιείται. Που μετατρέπει σε θετική ενέργεια κάθε αρνητικό συμβάν και το μετουσιώνει σε εμπειρία και σε μάθημα ζωής. Ακόμα και εθελοτυφλώντας, ακόμα και προσπερνώντας τις προδοσίες, ακόμα και συγχωρώντας μεγάλα και ασυγχώρητα λάθη. Παράλληλα το μυθιστόρημα εστιάζει σε όλα εκείνα τα ιστορικά γεγονότα που καθόρισαν το ύφος και την πορεία της ζωής των Ρωμιών της Πόλης. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος που με όλες τις διεθνείς συμβάσεις του άλλαξε τις σχέσεις των Ελλήνων και των Τούρκων στις συνθήκες συμβίωσης τους. Η Μικρασιατική εκστρατεία και η μετέπειτα καταστροφή που σημάδεψε την ζωή των Ελλήνων. Τα Σεπτεμβριανά του 1955 που βίαια και αιματηρά είτε εξόρισαν είτε ρήμαξαν την ψυχή των Ελλήνων της Πόλης. Και αυτό είναι το ιδιαίτερο σημείο που θα καλούσα τον αναγνώστη να επικεντρωθεί, Στο εξαιρετικό συνταίριασμα των ιστορικών γεγονότων με την κεντρική ιστορία που είναι βασισμένη σε αληθινά περιστατικά. Αυτή η τέλεια χημεία δίνει στο κείμενο γλυκόπικρη νοσταλγία και ισχυρή διδαχή.   

 

Ένα σημαντικό στοιχείο που σημείωσα και περιβάλει νοερά και υπόσκαφα το βιβλίο είναι η διττή σημασία των γεγονότων, Μέσα από την διπροσωπία, μέσα από την κρυφή και φανερή προσωπικότητα των πρωταγωνιστών φανερώνεται η εικόνα ενός νομίσματος με δυο όψεις. Του καλού και του κακού. Του φανερού και του κρυφού. Της υποκρισίας, αλλά και της μεγαλοσύνης. Του διχασμού των λαών, αλλά και τα ψήγματα ανθρωπιάς και συμπόνιας που υπάρχουν ανάμεσα σε ανθρώπους που κοιτάζουν τον άνθρωπο και όχι την Εθνότητα ή την Θρησκεία. Ο Εσωτερικός ηθικός κώδικας της Αμέλιας και ο ηθικός κώδικας που διέπει τους δυο λαούς ιστορικά έρχονται συμβολικά άλλοτε σε παράλληλη θέση και άλλοτε σε αντικριστή για να τονίσουν το πιο σημαντικό και ουσιαστικό στοιχείο που είναι υπαρκτό. Το σημάδι που αφήνει ο κάθε άνθρωπος στην ζωή του πέρα από πολιτικά και προσωπικά συμφέροντα 

Μηνύματα ισχυρά και διαχρονικά εναλλάσσονται για να μας φέρουν μπροστά σε αέναες αξίες όπως η αφομοίωση του παρελθόντος, αλλά και σύγχρονα ζητήματα όπως η οικονομική κρίση και η κρίση αξιών. 

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και κρίσιμη εποχή. Σε μια διαρκή επίπλαστη ηρεμία για τους Έλληνες της Πόλης ζούμε με τους ήρωες όλη την μαγική ατμόσφαιρα που αποπνέει αυτή η Πόλη. Και ταυτόχρονα βιώνουμε τα ιστορικά γεγονότα μέσα από όμορφες περιγραφές άλλα και εμβόλιμους διαλόγους που κουμπώνουν αρμονικά με την μυθοπλασία. Με ήρωες αληθινούς και ζωντανούς. Με ρόλους συμβολικούς και σημασιολογικούς. Με εικόνες άμεσες που φέρνουν μπροστά στον αναγνώστη μνήμες γνωστές και άγνωστες. Με συναισθήματα που πηγάζουν αυθόρμητα μέσα από την συμβατή αλληλουχία των γεγονότων και όχι από την υπερβολή των περιγραφών. Εστιάζοντας στην σημασία της μνήμης τονίζει το πόσο σημαντικό είναι το να μην χάσει ο άνθρωπος την σύνδεση του με το Παρελθόν. Με τις ρίζες του, αλλά και το πόσο σπουδαίο είναι τα βιώματα, τα σωστά και τα λάθη του να τα κάνει κομμάτι αναπόσπαστο της ζωής που έζησε ανεξάρτητα από το πρόσημο της ευτυχίας ή της δυστυχίας του. 

Το βιβλίο κυκλοφορεί από την ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ