Η Κριτική μου " Ανάρμοστον Εστί " Ειρήνη Βαρδάκη - Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

Συνήθως τα βιβλία σου δημιουργούν διφορούμενα συναισθήματα κατά την διάρκεια τους, τα οποία ξεκαθαρίζουν και αποφαίνονται ξεκάθαρα με την ολοκλήρωση της ιστορίας τους. Το Ανάρμοστον Εστί όμως της Ειρήνης Βαρδάκη ακόμα και μετά το τέλος του, ακόμα και τώρα που γράφω τις σκέψεις μου για αυτό. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω και να διαχωρίσω τα ξεκάθαρα συναισθήματα μου. Όχι φυσικά γιατί δεν μου άρεσε το βιβλίο, αλλά γιατί ήταν τόσο δυνατή η πλοκή, τόσο ανατρεπτικές οι εξελίξεις και τόσο βίαια η διαρκής μεταστροφή της εικόνας των πρωταγωνιστών, που δεν μου άφησε κανένα περιθώριο να ισορροπήσω ανάμεσα στην δικιά μου οπτική και στην οπτική που προσάρμοσε η συγγραφέας στους ήρωες της. Και αυτό πιστεύω πως θα πάθει ο κάθε αναγνώστης που θα μπει στις σελίδες του βιβλίου αυτού. Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο ενός καλοστημένου μυθιστορήματος είναι να ακολουθεί όχι τα πρότυπα και τα θέλω του αναγνώστη, αλλά την ροή, την φαντασία και την ευρηματικότητα του συγγραφέα. 

Γιατί η συγγραφέας στήνει ένα σκληρό και βίαιο ψυχολογικό θρίλερ και το σκηνοθετεί με απόλυτη μαεστρία μέσα σε ένα πολλαπλό σκηνικό παραπλάνησης, που τελικά οδηγεί στην τέλεια ανατροπή που δοκιμάζει κάθε ψυχολογική αντοχή του αναγνώστη. Μπορεί να υπάρχει ένα τόσο σκοτεινό μυαλό, που μπλοκάρει κάθε σκέψη και κάθε συναίσθημα; Υπάρχει όριο στην συγγραφική φαντασία ώστε να μπορέσει να αποδώσει με τον πιο άριστο τρόπο την πλήρη αναίρεση των κινήσεων του κάθε ήρωα; Και όμως υπάρχει. Ετοιμαστείτε λοιπόν να διαβάσετε ένα μυθιστόρημα που έχει μια άλλη δικιά του ροή απρόβλεπτη και ξεχωριστή. 

Η Άννα Δημητρακάκη βρίσκεται σε κώμα στη εντατική του νοσοκομείου, ύστερα από την ειδεχθή επίθεση και κακοποίηση, που δέχεται στο σπίτι της. Μέσα από έναν συγκλονιστικό ψυχολογικό κόσμο που κτίζει η συγγραφέας και μέσα από την σκοτεινή και εύθραυστη ατμόσφαιρα που υφαίνει μαθαίνουμε μια αλήθεια που φτάνει πέρα απο τα όρια του ανθρώπινου νού. Βασικοί πυλώνες της υπόθεσης ο σύζυγος της Άννας ο Μάρκος. Η καλύτερη της φίλη η Έλλη και ο εραστής της ο Δημήτρης. Απέναντι τους ο αστυνόμος Λαέρτης  ο άνθρωπος που θα κλιθεί να λύσει τον γρίφο της αποτρόπαιας επίθεσης. 

Με τον ιδιαίτερο τρόπο της εξιστόρησης δημιουργείται μέσα από την αφήγηση των ηρώων, μια ιδιόμορφη αφηγηματική σπαζοκεφαλιά. Διεισδύει στους ήρωες βγάζοντας από μέσα τους, τις πιο κρυφές και σκοτεινές τους σκέψεις. Την απόγνωση, τον θυμό,το μίσος ή την αγάπη την παθιασμένη ή την παράλογα εγωκεντρική. Με τον τρόπο αυτό Δίνει στην σχέση τους μια άλλη όψη πολύ διαφορετική από την ορατή και φανερή οπτική των πραγμάτων. Οι περιγραφές ωμά ρεαλιστικές, σκληρές και αιχμηρές. Σκοτεινά στοχευμένες, εσκεμμένα νοθευμένες. Προκλητικά παραποιημένες. 

Προσέξτε την οπτική γωνία που αλλάζει διαρκώς μέσα απο την αφήγηση και την προσωπική αντίληψη του κάθε ήρωα κυρίως απέναντι στην Άννα αλλά και στους άλλους.  Καταλύτης ο Αστυνόμος Λαέρτης που προσπαθεί μέσα από τα συγκεχυμένα στοιχεία να ξεδιαλύνει και να ξεχωρίσει την αλήθεια. Οι αμφιβολίες και οι παρορμητικές εικασίες περιστρέφονται σαν περισκόπιο δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα  παραπλάνησης. Τα γεγονότα, οι ήρωες, η χρονική τοποθέτηση η επιλεκτική εστίαση σε συγκεκριμένα σημεία και στοιχεία μας ορίζουν τους κανόνες του παιχνιδιού που θολώνει μέσα απο τα ανίσχυρα άλλοθι και τους σαθρούς ισχυρισμούς. Σε κάθε σκηνή ανακατευθύνει τα γεγονότα και αλλάζει τα δεδομένα, ανοίγοντας νέους δρόμους που οδηγούν μοιραία στην λύση του γρίφου.  Οριοθετώντας το απαγορευμένο, το άσεμνο , το απρεπές, στις πράξεις φτάνει στο άβατο της ψυχής, στο άβατο του πόθου, στο άβατο του ανέφικτου που τελικά γεμίζει και φουντώνει τον βίαιο παροξυσμό της τιμωρίας, της Άτης που θα δώσει την λογική ή παράλογη κατάληξη σε αυτή την σύγχρονη τραγωδία.

Γραφή θελκτική, γοητευτική και προκλητική χωρίς όρια και χωρίς περιορισμένες συνθήκες. Σε βάζει πότε στο σκοτάδι και πότε στο φως των ηρώων. Σε κατευθύνει στην ουσία της σκέψης, στο παράλογο της αντίδρασης στο απόλυτο της πράξης. Σε αναγκάζει να βρεθείς βίαια στο απόλυτο χάος της ανθρώπινης ψυχής και στο απόλυτο άκρο της ανθρώπινης τιμωρίας.  Η Ειρήνη Βαρδάκη διατραγωδεί με τους ήρωες της, περιπαίζει την υποκρισία και τον εγωισμό στις ανθρώπινες σχέσεις. Τους αποκαθηλώνει εντελώς και τους οδηγεί σε ένα τέλμα δίχως λύτρωση. Υπάρχει άραγε τραγωδία δίχως λύτρωση; Έστω και στο δικό τους μυαλό τελικά οι ήρωες πήραν την ικανοποίηση που επιθυμούσαν; 

Το σκηνικό της βροχής, της μουντής και νωχελικής ατμόσφαιρας. Οι σφοδρές καταιγίδες. Οι σκηνές καταδίωξης και φυγής στο υπέροχο τοπίο της Κρήτης και ειδικά στα φαράγγια. Η Άγρια ομορφιά του τοπίου που εναλλάσσεται διαρκώς συμβαδίζει με την άγρια ιδιομορφία της ανθρώπινης ψυχής που είναι απρόβλεπτη και ανεξέλεγκτη. Η Άννα ο Μάρκος η Έλλη και ο Δημήτρης, ακόμα και ο Αστυνόμος Λαέρτης είναι θύτες και θύματα ταυτόχρονα, όχι μόνο από την οπτική γωνία που επιλέγουμε να τους δούμε, αλλά και απο την ίδια την πραγματικότητα. Είναι φθαρτοί και αναλώσιμοι, έρμαια της ανάρμοστης ηθικής τους, ή της ελαστικής, παρορμητικής και λανθασμένης κρίσης τους. Δρουν ανάλογα με την θέση τους και την ικανότητα τους, άλλοτε ενεργητικά και άλλοτε παθητικά. Στήνονται απέναντι στα γεγονότα άλλοτε δραστικά και άλλοτε με μια εμφανή παραίτηση αποδεχόμενοι το αναπόφευκτο.

Ένα περίτεχνο μυθιστόρημα μυστηρίου, προδοσίας και και βίας στα πρότυπα της Αρχαίας Τραγωδίας με εμφανή όμως διαφοροποίηση ως προς την λύτρωση, την κάθαρση και τις προθέσεις των έτσι και αλλιώς τραγικών προσώπων της ιστορίας. Αυτό που έχω διαπιστώσει από τον τρόπο που η συγγραφέας διαχειρίζεται τις ιστορίες της είναι η ευφυής πλοκή που εγκλωβίζει τον αναγνώστη σε μια απίστευτη ψευδαίσθηση γνώσης της αλήθειας και της ροής που ακολουθούν τα γεγονότα. Ενώ στην ουσία τον χειραγωγεί και τον κατευθύνει σε μια εντελώς άλλη κατάληξη και ουσία άκρως τεκμηριωμένη και στοιχειοθετημένη. 

Είναι λοιπόν ένα βιβλίο που αξίζει να αφεθεί στην κρίση σας. Που θα προκαλέσει αρκετές φορές το ακραίο συναίσθημα και την λογική σας. Που θα παίξει με το μυαλό σας και θα δοκιμάσει την ανθεκτικότητα της ψυχολογίας σας. Γιατί αυτό είναι το Ανάρμοστον Εστί, ένα γερό crash test του μυαλού και της ψυχής με πολλά, γερά και αμφιλεγόμενα αισθήματα. Με πολλά και έντονα εκρηκτικά διλήμματα που αν και γέρνουν προς μια κατεύθυνση αφήνουν ωστόσο το υπαρκτό κομμάτι της βίας που υπάρχει έτσι και αλλιώς στην σκέψη. Άραγε μερικές φορές πόσο απέχει η σκέψη από την πράξη; Στην ουσία μερικά εκατοστά, τόσα όσα χρειάζεται ένα μυαλό για να ξεφύγει. Απλά διαβάστε το.....

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ BELL