Η Κριτική μου "Χτύπα το φίδι στο κεφάλι" Γιάννης Φιλιππίδης - Γράφει η Γεωργία Ρετετάκου

 

Ο Γιάννης Φιλιππίδης είναι ένας συγγραφέας που με την ευαίσθητη πένα του αγγίζει μοναδικά πολλά κοινωνικά ζητήματα, αλλά και εσωτερικές πτυχές της γυναικείας ψυχολογίας. Οι ηρωίδες του πάντα κουβαλούν επάνω τους τα έντονα σκληρά βιώματα τους, αλλά και την εσωτερική τους δύναμη. αυτή που βγάζουν προς τα έξω ύστερα από κάθε τραγική στιγμή τους και κάτω από κάθε δυσκολία τους τσακίζουν και υπερνικούν κάθε εμπόδιο που παρουσιάζεται μπροστά τους. Η υπεροχή του συγγραφέα είναι πως κάθε φορά καταφέρνει να μας παρουσιάσει ήρωες συμβατούς με την πραγματικότητα την οποία βιώνουν. Παρουσιάζοντας το σκληρό και αληθινό πρόσωπο της ζωής, αλλά και τις διεξόδους διαφυγής μέσα από την δύναμη που αναδίδουν οι ίδιοι οι ήρωες του. 

Στο "Χτύπα το φίδι στο κεφάλι", έχουμε μια ουσιαστική και διδακτική ιστορία που αναδιπλώνεται διαρκώς. Μια ανθεκτική πρωταγωνίστρια που αν και μοιάζει εύθραυστη αποθεώνεται μέσα από την ατσάλινη υπομονή της. Και ένα εξαιρετικό τρόπο γραφής που φέρνει στην επιφάνεια τα γνήσια θετικά ή αρνητικά σημεία της ανθρώπινης ψυχής. Έχουμε δηλαδή συστατικά ατόφια, που απογειώνουν τα συναισθήματα στον υπέρτατο βαθμό τόσο με τις εναλλαγές χρονικά που εστιάζουν επάνω στις πιο σκληρές στιγμές της Ελληνικής ιστορίας, όσο και στις εναλλαγές των περιγραφών και των βίαιων εξελίξεων που ταλανίζουν σαν βίοι παράλληλοι την πρωταγωνίστρια και την Ελλάδα. 

Η Αντιγόνη μένει εντελώς μόνη όταν η οικογένεια της ξεκληρίζεται στην σφαγή του Διστόμου. Δεκαπέντε χρονών κοπέλα αναγκάζεται να μπει σαν ψυχοκόρη μιας οικογένειας με αμφιλεγόμενη παρουσία στο μεταίχμιο πολέμου και απελευθέρωσης. Θα υποστεί τα πάνδεινα με μοναδικό της όπλο την υπομονή και την ανάγκη για επιβίωση. Αλλά και ακτίδα φωτός το μόνο μέλος της οικογένειας που θα την προσεγγίσει και θα την αγγίξει με τρυφερότητα, τον Λάμπρο. Η αγνή αγάπη θα έρθει σε κόντρα με τα αρρωστημένα ένστιχτα. Το φως θα ψάξει απεγνωσμένα διέξοδο στο σκοτάδι της ψυχής της. Οι ευκαιρίες που θα της δοθούν καλοστημένα από τους δυνάστες της ζωής της, θα την οδηγήσουν σε νέα μονοπάτια πιο δύσκολα και πιο σκοτεινά. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού σε άγνωστα και δαιδαλώδη μέρη που θα την φέρουν μπροστά σε μια ακόμα πιο σκληρή πρόκληση της ζωής της. 

Μια κατάθεση ψυχής μέσα στην σκληρότητα των ανθρώπων, που όμως αναβλύζει τρυφερότητα και παιδικότητα. Αντοχή και σθένος. Ελπίδα και πείσμα. Ένας ύμνος στην γυναικεία υπόσταση. Τα συναισθήματα πολλά και χειμαρρώδη. Σε ένα κρεσέντο γεγονότων και αντιλήψεων που πάνε κόντρα με αυτά που θέλει να φέρει στο φως η κεντρική ηρωίδα. Εκείνη θέλει να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Οι άλλοι την  θέλουν υποχείριο τους. Δέσμια της γυναικείας της φύσης και των σημείων των καιρών. Άραγε θα τα καταφέρει να σταθεί όρθια; Θα καταφέρει να χτυπήσει το φίδι στο κεφάλι και να γίνει κυρίαρχος του εαυτού της; Θα κατορθώσει να λυτρώσει το μέσα της με τα δικά της θέλω της και τις δικές της αδιαπραγμάτευτες αξίες; Αυτές που τις ποδοπάτησαν χωρίς λογική αυτοί που πέρασαν από την ζωή της. Ελευθερία, αυτοδιάθεση και αξιοπρέπεια δοκιμάζονται κάθε στιγμή και κάθε λεπτό με μοναδικό στόχο να αναδείξουν την ανάγκη αυτών των στοιχείων, μέσα στις ζωές όλων μας. 

Κοινωνία που έχει βυθιστεί στα σκοτάδια του πολέμου. Και ψυχές που έχουν βουτηχτεί στο χάος της διαστροφής, της εκμετάλλευσης και της ταπείνωσης. Ένα βιβλίο με έντονη κριτική στον όλεθρο του πολέμου και στις επιπτώσεις του. Που στηλιτεύει και κατακεραυνώνει την εξουσία του ισχυρού φύλου απέναντι στο ασθενέστερο. Και εστιάζει σε όλα εκείνα τα στοιχεία που οδηγούν αλαζονικά στην σωματική και συναισθηματική εκμετάλλευση. Στην βία και στην υπονόμευση  Κεντράρει μοναδικά στα στοιχεία που ποντάρουν στην σιωπή, στην ντροπή και στην ανάγκη. Και εξυψώνει το θάρρος και το ψυχικό σθένος. Την ιώβεια υπομονή και την δύναμη της καρδιάς που μπορεί να κρατήσει ζωντανή την ελπίδα. Τα τραυματισμένα συναισθήματα επουλώνονται μέσα από την ισχυρή θέληση και το πάθος για ζωή. Αλλά και για ετεροχρονισμένη δικαίωση. 

Απληστία, μοχθηρία και μίσος στοιχεία της λογικής του πολέμου και στοιχεία που αποτυπώνουν την ανθρώπινη επιβολή σε αυτούς που δεν έχουν τα μέσα να αντιδράσουν. Σε αντιδιαστολή η προσδοκία πως και οι μέρες και οι άνθρωποι θα αλλάξουν. Πως η καλύτερη ζωή θα έρθει κάποια στιγμή, έστω και μέσα από τον στημένο και βίαιο αποχωρισμό. Γιατί η ζωή δεν έχει μόνο εμπόδια, αλλά έχει και καλές και φωτεινές μέρες και για αυτές αξίζει να παλεύεις και να αγωνίζεσαι. Γιατί πάντα μέσα από τις ήττες θα έρθουν και οι νίκες. Γιατί μέσα από τα βάσανα θα έρθει και η γνώση. Αυτή που θα αναδείξει την δύναμη και το μεγαλείο της ψυχής και την αξία της λύτρωσης.

Με εύστοχες περιγραφές. Περιεκτικές και απέριττες συνθέτει και ανασυνθέτει συναισθήματα, χαρακτήρες και εποχές. Με ανατροπές και μπόλικο σασπένς, Με γρήγορη προώθηση της πλοκής, και πολλές εναλλαγές στους ήρωες που πλαισιώνουν την κεντρική Πρωταγωνίστρια  Η ιστορία προχωρά και κυλά σαν νεράκι μέχρι η Πρωταγωνίστρια μας και ο αναγνώστης να βρουν την δικιά τους προσωπική Ιθάκη. 

Το βιβλίο κυκλοφορεί από την ΑΝΕΜΟΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ