Με πολύ χαρά και ενδιαφέρον έπιασα λοιπόν στα χέρια μου το βιβλίο Άγριο Γιασεμί της Ελένης Βεζύρογλου που χρονικά κινείται στα άγνωστα για πολλούς χρόνια πριν την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από την Οθωμανική αυτοκρατορία.
Έτσι στήνεται ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα, ισορροπημένο ανάμεσα στην τεκμηριωμένη ιστορική αλήθεια και στην μυθοπλασία που δένει συγκλονιστικά τις ζωές των ηρώων με την πατρίδα, αλλά και τα προσωπικά τους πάθη, τις προσδοκίες και τις ελπίδες τους. Με ορμητήριο την Γαλάτιστα Χαλκιδικής με την μακραίωνη ιστορία και τους θρύλους που κρύβονται γύρω από αυτή η συγγραφέας Ελένη Βεζ;yρογλου ξεδιπλώνει μια ιστορία που περιέχει πολλούς κοινωνικούς προβληματισμούς. Στοιχεία μιας εποχής που είχε να αντιμετωπίσει πόλεμο, λαχτάρα για λευτεριά και ανάγκη να συμβαδίσουν τα όνειρα και οι νεανικές ελπίδες, με το καθήκον απέναντι σε μια πατρίδα που έψαχνε διακαώς την ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο Γρηγόρης και ο Κωνσταντής γνωρίζονται στις μάχες που δόθηκαν κατά την διάρκεια της Επανάστασης του Ολύμπου και δένονται με ισχυρούς δεσμούς φιλίας. Οι οικογένειες τους θα δεθούν σε στιγμές ανάγκης και θα βρεθούν στις επάλξεις κατά την διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα. Παράλληλα ένα πλήθος ανθρώπων,αποτελεί ο καθένας με την σειρά του έναν ρόλο που δίνει νόημα και αξία. Χρώμα και άρωμα στις στιγμές, στις συνθήκες και στα γεγονότα που έδωσαν πνοή σε έναν ιερό αγώνα.
Ο κάθε ήρωας αντιπροσωπεύει και ένα κομμάτι που συνδέει τόπο, ιστορία και συναίσθημα σε ένα ευαίσθητο σημείο καμπής, σε ένα αδιαπραγματευτο σημείο συνάντησης με την δόξα και την θυσία, αλλά και συνάντησης με τον έρωτα, τα εμπόδια που αυτός θέτει και τα διλήμματα που αυτός δημιουργεί. Ποια είναι η πιο δυνατή δύναμη; Ποια η πιο δυνατή αξία; Η πατρίδα ή ο έρωτας. Σε κάθε στιγμή ο έρωτας είναι το στοιχείο εκείνο που αποτελεί το σημείο αναφοράς που δοκιμάζει και κρίνει με την δύναμη του και την ορμή του τις προτεραιοτητες των πρωταγωνιστών.
Η γλώσσα ακόμα και η θρησκεία ακόμα και τα αντίθετα στρατόπεδα δοκιμάζουν τα στεγανά τους απέναντι στον έρωτα. Η συγγραφέας μοναδικά φωτίζει και σκιάζει τις στιγμές των ηρώων καθώς εκείνοι παλεύουν με τα έντονα συναισθήματα τους και καθώς αναρωτιούνται:
"Ο δρόμος της τιμής είναι πάνω από τον δρόμο της αγάπης;"
Πως διαφοροποιούνται οι αποφάσεις κάτω από το ίδιο κριτήριο και τι είναι αυτό που τις καθορίζει; Μια αγάπη πάνω από την ζωή, πάνω από όλα. Μια αγάπη που πρέπει να περιμένει άλλες προτεραιότητες. Μια αγάπη που πρέπει να ακολουθήσει το πλήρωμα του χρόνου. Μια αγάπη που πρέπει να συνταιριάσει και να αφορίσει. Να τροποποιήσει και να απορρίψει ένα σύνολο στοιχείων προκειμένου να επιβιώσει.
Η αγάπη διχάζει και ενώνει. Παράλληλα δοκιμάζει και αναδεικνύει το μεγαλείο των γενναίων αποφάσεων σε στιγμές οριακές και κρίσιμες.
Ζωές στην κόψη του ξυραφιού. Φιλίες που γεννιούνται μέσα στον κουρνιαχτο της μάχης. Σφυριλατουνται ανάμεσα στο θάνατο. Δοκιμάζονται στις δυσκολίες και στις κακουχίες μιας αμφιρροπης καθημερινότητας. Παιδιά που μεγαλώνουν με την φλόγα της απελευθέρωσης. Και με μια αδάμαστη και αδουλωτη ψυχή μένουν ανυπότακτοι ενάντια σε κάθε συμβιβασμό και υποταγή πολεμωντας σε ένα πόλεμο που δεν χωρά άλλους προσωπικους πολέμους.
Παιδιά που στερούνται την μητρότητα αλλά την υποκαθιστούν ισάξια σε ξένες μητρικές αγκαλιές. Αντρες και Γυναίκες που έρχονται αντιμέτωποι από διαφορετικό μετερίζι με αδιέξοδα και αποφάσεις που στερούν πράγματα έναντι άλλων πραγμάτων. Ο τρόπος, η ένταση η κορύφωση και οι συνέπειες των αποφάσεων αυτών αποτυπώνουν συγκλονιστικά τον πόλεμο και την πίεση που ασκείται στην ψυχολογία των ηρώων καθώς καλούνται να επιλέξουν έναν δρόμο που τις περισσότερες φορές δεν έχει γυρισμό.
Η συγγραφέας με διευκρινίσεις λιτές και ουσιαστικές ιστορικές παρεμβάσεις επάνω στα γεγονότα της μυθοπλασίας φωτίζει πράξεις και συναισθήματα, παρέχοντας ταυτόχρονα στον αναγνωστη την δυνατότητα να κατανοήσει την δύναμη της ψυχής των ηρώων. Την επικινδυνότητα των στιγμών. Την διάδοση των ιδεών. Την δυναμική που είχε ο Μακεδονικός αγώνας σε όλον τον Ελλαδικό χώρο. Λυγίζει καρδιές και γεμίζει συγκίνηση το γεγονός πως εθελοντές έφταναν στα χώματα της Μακεδονίας από όλη την Ελληνική Επικράτεια, ακόμα και από την Κρήτη. Για να πολεμήσουν για έναν σκοπό. Την απελευθέρωση.
Ένα σημαντικό κομμάτι του βιβλίου είναι και η αναφορά στους κρυφό χριστιανούς ή σε αυτούς που κρυφά διατηρούν τον Χριστιανισμό στην ψυχή τους καθώς οι επιλογές τους, τους αναγκάζουν να μείνουν εκεί όπου τους καλεί κάτι παραπάνω από τον εαυτό τους.
Η μυθιστορηματική πλοκή είναι συναρπαστική και ανατρεπτικη. Καθηλωτική και ευφάνταστη καθώς ανοίγει σαν βεντάλια για να μας γνωρίσει ξεχωριστά τον κάθε ήρωα και το σύνολο του χαρακτήρα του. Καθώς μας φέρνει μπροστά σε όλα εκείνες τις κουκίδες που ενώνουν και χωρίζουν πρόσωπα και καταστάσεις. Η αγάπη για την πατρίδα. Η οικογένεια. Η φιλία, η αλληλεγγύη, η θυσία η προσφορά. Ο ηρωισμός και η υπομονή η καρτερικότητα απέναντι στο όνειρο που πλησιάζει.
Οι αλλαγές, τα σκαμπανεβάσματα. Οι απώλειες και οι εξαναγκασμοι. Τα εμπόδια που βάζει η μοίρα και οι άνθρωποι. Με το καλό τους πρόσωπο και το άσχημο προσωπείο. Με την δύναμη και την αδυναμία τους μα πάνω από όλα με όλα εκείνα τα στοιχεία που φανερώνουν μπροστά μας μια ολόκληρη εποχή που δοκιμάστηκε επικίνδυνα μέχρι να μας φέρει κοντά στην ποθητή ελευθερία.
Ένα βιβλίο που αξίζει να έχει εξαιρετική πορεία στην Ελληνική Λογοτεχνία. Ένα βιβλίο που όχι μόνο περιγράφει μια ολόκληρη εποχή αλλά και μια ολόκληρη κοινωνία που έζησε με τις γενναίες αποφάσεις της.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Έξη
Η παρουσίαση σε Podcast και στο SPOTIFY
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου